Wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum L.)

Wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum L.) 

gatunek krzewu należący do rodziny wawrzynkowatych. Występuje w całej Europie, w zachodniej Syberii, na Ałtaju i Kaukazie, także w Azji Mniejszej. W Polsce na całym terytorium, ale jest rośliną rzadką. Występuje w Europie, Kaukazie, Azji Mniejszej aż do Ałtaju. W Polsce dość pospolity w cienistych lasach liściastych, na żyznych, próchnicznych glebach. Roślina chroniona. Bardzo oryginalny i efektowny krzew wytrzymały na mrozy, lecz dość wymagający w stosunku do gleby. Rośnie tylko w miejscach cienistych, lecz stale wilgotnych, najlepiej na glebach wapiennych. Bardzo wrażliwy na suszę. Szczególnie pięknie wygląda wczesną wiosną podczas kwitnienia oraz latem w okresie dojrzewania jaskrawoczerwonych owoców. Źle znosi przesadzanie. Polecany szczególnie do małych, przydomowych ogródków. Owoce są niejadalne! Roślina podlega ochronie gatunkowej. Rozmnaża się z nasion, które natychmiast po zbiorze należy stratyfikować do wiosny. Występuje w cienistych lasach liściastych i mieszanych oraz zaroślach w całej Polsce (także w lasach regla dolnego i górnego oraz w kosówce). Preferuje gleby świeże i zasadowe, szczególnie wapienie. Rośnie na niżu i w górach. Nanofanerofit.
Kwitnący wawrzynek wilczełyko, to jeden z pierwszych zwiastunów nadchodzącej wiosny. Piękne fioletowe kwiatostany i ten cudowny wprost zapach, powoduje szybsze bicie serca po długiej zimie. Krzew wysokości do 1 m, luźno ugałęziony, o sztywnych, wyprostowanych, ale elastycznych gałązkach. Pędy nagie, pokryte szarą korowiną. Liście opadające na zimę, skupione na końcach pędów, lancetowate, cienkie, długości 3-10 cm, i szerokości 1-2 cm, u nasady klinowato zbiegające w krótki ogonek, nagie i szarozielone. Kwitnienie: od lutego do kwietnia, przed rozwinięciem się liści. Kwiaty: różowe, rzadko białe, pachnące; ułożone po trzy w bliznach po ubiegłorocznych liściach; zapylane przez owady. Owoce: czerwone, soczyste pestkowce; rozsiewane przez ptaki.
Liście: ułożone na łodydze skrętolegle lancetowate, o gładkich brzegach i zaostrzonym czubku, gęsto skupione na szczycie gałązki; po roztarciu wydają nieprzyjemną woń.
Siedlisko: występuje w lasach liściastych i mieszanych na terenie całego kraju; rośnie dobrze na glebach wapiennych. Warto wiedzieć: roślina objęta ścisłą ochroną. Ma ozdobne zarówno kwiaty, jak i owoce. Oprócz formy typowej uprawiane są różne odmiany. Wymaga wapiennej i lekko wilgotnej gleby oraz półcienistego lub cienistego stanowiska. Źle toleruje cięcie i przesadzanie. Preparaty z kory i owoców stosowane były dawniej w medycynie ludowej w przypadku podrażnienia skóry, w formie okładów. Uwaga! Wawrzynek wilczełyko, mimo że jest trucizną, ma słodko-cierpki smak. Cała roślina jest trująca. Owoce silnie trujące: zjedzenie 10-12 dojrzałych owoców może spowodować śmierć dorosłego człowieka, dla dziecka nawet 1-2 owoce mogą być śmiertelne. Owoce i liście zawierają dwa trujące składniki: glikozyd dafninę i mezereinę. W środku ma jedną niewielką pestkę, przypominającą trochę pestki truskawek. Ta trucizna działa wprost na serce i po zjedzeniu jej odczuwa się jedynie lekkie pieczenie w gardle. Nie powoduje nudności i w żaden sposób nie działa na układ pokarmowy. Natomiast po zjedzeniu jej ma się bardzo szybkie tętno i wysokie ciśnienie. Gdyby przypadkowo zażyło się tą truciznę, to należy ją jak najszybciej zwymiotować, udać się do lekarza i jak najwięcej pić, żeby oczyścić organizm.