Topola osika (Populus tremula)

Topola osika (Populus tremula),

ang. Common Aspen, Trembling Aspen, Eurasian Aspen. Inna nazwa: osika, topola drżąca.
Osika jest gatunkiem eurazjatyckim, o dużym zasięgu geograficznym. Zajmuje bardzo rozległy obszar rozsiedlenia, od północnej Afryki do północnej Europy (70° szer. płn.) oraz od zachodniej Europy po wschodnią Azję. W górach sięga wysoko, powyżej zasięgu buka, w Alpach do 1530 m n.p.m., w Karkonoszach do 1250 m, w Karpatach do 1150 m, w Tatrach do 1425 m n.p.m. W południowych rejonach swego zasięgu osika występuje niemal wyłącznie w górach. Najlepsze warunki rozwoju znajduje w krajach nadbałtyckich i w północnej części europejskiego obszaru Rosji. Spośród innych gatunków drzew osika sięga najdalej w step, gdzie przyjmuje zwykle postać krzewiastą, np. w strefie stepowej na południu obszaru b. ZSRR.
Osika jest jedynym rodzimym typowo leśnym gatunkiem topoli, występującym w borach mieszanych, często na skraju lasu i przy duktach leśnych. Zasięg jej występowania jest ogromny, największy ze wszystkich topól.
Osika jest pospolitym drzewem. Ze względu na bardzo małe wymagania (drzewo pionierskie) zasiedla ona praktycznie każdy rodzaj terenu, począwszy od lasów, poprzez zadrzewienia śródpolne i pola, aż po nieużytki, pobocza dróg, a nawet parki i miejskie osiedla. W Polsce gatunek ten jest rozpowszechniony na obszarze całego kraju, najbardziej ze wszystkich topoli (czasami nawet z powodu nadmiernego plenienia się w lasach jest wraz z brzozą traktowana jako leśny chwast). Obecność osiki bardzo cenią sobie grzybiarze, współżyje z nią bowiem jeden z najbardziej znanych i lubianych grzybów - koźlarz czerwony (pod brzozami można natomiast znaleźć podobnego koźlarza pomarańczowożółtego). Słabej jakości, beztwardzielowe drewno osiki poza produkcją zapałek nie przedstawia większej wartości w przemyśle, odgrywa jednak ogromną rolę... w kinematografii. Pasjonaci horrorów dobrze wiedzą, że wbity w serce wampira osikowy kołek powoduje natychmiastowe i trwałe unieruchomienie delikwenta (ale uwaga, unieruchomienie nie oznacza ostatecznej likwidacji - to można zrobić jedynie odcinając głowę wampira lub wystawiając go na działanie światła dziennego!).
 Drzewo dorastające do wysokości 30—35 m i pierśnicy 1 m. Odznacza się koroną luźną, niewielką, osadzoną na pniu pokrytym w młodości gładką, szarożółtawą korą, później w dolnej części pnia starych drzew ciemniejszą, podłużnie spękaną. Młode gałązki nagie, połyskujące, brunatne; pąki liściowe około 1 cm długości, okrągławe, grubo zatokowo karbowanopiłkowane, nieowłosione, błyszczące i lepkie. Pąki kwiatowe większe, jajowatokuliste.
Drzewo o wysokości do 35 m i luźnej, stosunkowo niewielkiej koronie. W pierśnicy osiąga ok. 1 m.
Pień Wysoki, prosty, zaznacza się niemal do wierzchołka. Kora początkowo jasna, szarooliwkowa i gładka, w starszym wieku ciemnoszara i spękana w dolnej części.
Pędy Młode gałązki są nagie, brunatne i połyskujące. Pędy skrócone liczne i wyraźne. Pączki stożkowate i ostro zakończone, lśniące (jakby lakierowane), ciemne, brunatne i nieco lepkie.
Liście Ulistnienie skrętoległe. Liście prawie okrągłe, o długości do 10 cm, grubo i nierówno karbowane. Ogonek liściowy bocznie spłaszczony, wiotki i dłuższy od blaszki, dzięki czemu liście "drżą" pod wpływem wiatru. Liście na pędach odroślowych mają inny kształt; są sercowate, drobno piłkowane i zwykle większe. U nasady zwykle sercowate, a poza tym przeważnie okrągłe lub jajowato-okrągłe. Na brzegach są tępo ząbkowane albo płytko wrębne. Wierzchnia strona liści jest matowa, szarozielona lub zielona, a spodnia zawsze jaśniejsza i naga.
Kwiaty Roślina dwupienna - na jednym drzewie występują tylko kwiaty jednej płci -albo męskie, albo żeńskie. Zebrane są w kotki. Kotki męskie mają długość 5-8 cm, a ich kwiaty mają po 8-15 pręcików o purpurowych pylnikach. Ich ciemnobrązowe przysadki są głęboko palczasto wrębne i mają długie srebrzyste włoski. Kotki żeńskie w czasie kwitnienia mają długość 4-6 cm, w czasie owocowania wydłużają się do 8-12 cm. Słupki o dwóch karminowoczerwonych lub różowych znamionach, podzielonych na szerokie klapy. Kwitnie w marcu i kwietniu przed rozwojem liści.