Sosna górska

Sosna górska 

kosodrzewina.(Pinus turra) Inna nazwa: kosodrzewina, kosówka.
Kosodrzewina jest krzewem osiągającym około 3 m wysokości. Możemy się spotkać zarówno z odmianami wręcz ścielącymi się, jak również z małymi drzewami. Zmienność jest jej cechą charakterystyczną. Kosodrzewina porasta tereny górskie południowej i środkowej Europy w tym również w naszych Sudetach i Karpatach. Sosna górska należy do sosen dwuigiełkowych, gdzie igły są ustawione parami na krótkopędach bez nalotu lub z nalotem w liniach aparatów szparkowych. Igły charakteryzują się ciemnozieloną barwą, są sztywne i osiągają od 3 do 8 cm długości oraz mogą się utrzymywać nawet do 10 lat. Kora ciemna, łuskowana, szyszki ciemnobrązowe do czekoladowych, błyszczące o jajowatym kształcie, osiągające 3-6 cm. Walory dekoracyjne wykazują przede wszystkim odmiany ogrodowe, wśród których warto wspomnieć m.in. o odmianie Beniamin, będącej karłowatą formą, charakteryzującą się niewielkim rocznym przyrostem (kilka centymetrów), dzięki czemu nadaje się do każdego nawet najmniejszego ogródka. Jedną z najmniejszych dostępnych odmian jest Teeny, charakteryzująca się kulistym pokrojem i osiągająca w ciągu 10 lat zaledwie 30 cm średnicy. Odmiana Ophir, również jest niska, osiąga kilkadziesiąt centymetrów wysokości oraz ponad metr średnicy, na okres zimowy przebarwiająca się na złocisty kolor. Z wyższych odmian warto wspomnieć o Gnom która osiąga w ciągu kilkunastu lat 2-3 metry wysokości i 2 m szerokości, Laurin o średnim tempie wzrostu (ok. 10 cm rocznie) osiągająca 2 metry wysokości i średnicy. Pasma górskie środkowej i południowej Europy. W Alpach występuje do wysokości 2400 m.n.p.m., w Polsce - pomiędzy 1500-1800 m.n.p.m. (a więc jedynie w Tatrach, w Sudetach, na Babiej Górze i na Pilsku). Do lat 90. ubiegłego wieku reliktowe stanowisko kosodrzewiny znajdowało się w Beskidzie Niskim (Rezerwat przyrody Kornuty). W górach wznosi się na wysokość nawet 20 m, w ogrodach spotyka się płożący krzew. Szpilki do 8 cm długie, niekłujące choć zaostrzone, wyrastają po 2 z krótkopędów. Kwiaty męskie są długie, cylindryczne, barwy żółtej; kwiaty żeńskie są krótsze, jajowate, fioletowoczerwone. Pąki są koloru brązowego, pokryte żywicą. Kora jest szarobrunatna, spękana. Szyszki są siedzące, ciemnobrązowe, do 5 cm długie. Kosodrzewina lubi gleby wapienne, kamieniste z pełnym dostępem do światła. Ma właściwości lecznicze ze względu na obecność olejku w igłach. Jest to gatunek objęty ścisłą ochroną.
Krzew nie tworzący owoców (roślina nagonasienna). Szyszki zebrane najczęściej w okółkach po kilka sztuk, siedzące lub na bardzo krótkich szypułkach, stożkowato-jajowate, długości 3-6cm, tępo zakończone, jasnobrunatne, błyszczące. Łuski zaopatrzone w jasnobrązowe tarczki w kształcie piramidek (ich forma jest zmienna i zależna od odmiany). Nasiona występują parzyście na spodniej stronie łusek nasiennych, mają jajowaty kształt, długość 3-5mm i są opatrzone ok. 3 razy większym skrzydełkiem (stanowiącym aparat lotny). Okres dojrzewania nasion: nasiona dojrzewają jesienią następnego roku po wytworzeniu szyszki, a wypadają kolejnej wiosny.
Jedną z wielkich zalet tego rodzaju, jest bardzo wysoka zdolność adaptacyjna, dzięki czemu może być sadzona na różnym podłożu, nawet o charakterze skrajnym (suche-wilgotne, zasadowe-kwaśne). Nie potrzebuje podłoża zasobnego w składniki pokarmowego, jedyne, co jest wskazane to słoneczne stanowisko. Rozmnażamy ją poprzez nasiona w okresie wiosennym.
Zastosowanie:
Kosodrzewina ma wszechstronne zastosowanie, znakomicie się prezentuje jako soliter, jak również w grupach krzewów, pojemnikach czy zastosowana na żywopłot. Świetnie się prezentuje w ogrodach skalnych, czy jako dodatek na wrzosowiska.
Zimowanie - Kosodrzewina jest rośliną mrozoodporną.