Sasanka (Pulsatilla Mill.)

Sasanka (Pulsatilla Mill.)

rodzaj bylin z rodziny jaskrowatych. Należy do niego ok. 20 gatunków. Występują one przede wszystkim na terenach górskich Europy i środkowej Azji. W Polsce 6 gatunków sasanki jest pod ochroną. Górale twierdzą, że gdy na halach zakwitną sasanki, to znak, że wiosna zagościła w przyrodzie na dobre. Te wyjątkowo piękne wczesnowiosenne byliny można bez trudu uprawiać w ogrodzie.
Sasanka zwyczajna jest byliną. Rośnie dziko w Europie zachodniej i środkowej. W Polsce jest objęta ścisłą ochroną gatunkową, choć właściwie na stanowiskach naturalnych niestety już wyginęła. W ogrodach uprawia się najczęściej mieszańce ogrodowe.
W Tatrach polskich i słowackich (w okolicach Morskiego Oka czy Rohaczy) występuje sasanka alpejska (Pulsatilla alpina) o białych kwiatach. Jej stanowiska znajdują się powyżej 1200 m n.p.m. Rośnie na podłożu ubogim w węglan wapnia. Najczęściej spotykana jest rosnąca na niżu na wilgotnych łąkach (m.in. w Dolinie Biebrzy) sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis). Ma zwisające dzwonkowate kwiaty w kolorze złamanego fioletu. Na nizinach rośnie także bardzo rzadko spotykana sasanka wiosenna (Pulsatilla vernalis) o niezwykłych gęsto owłosionych dwubarwnych kielichach kwiatowych. Z zewnątrz są jasnofioletowe lub niebieskie, w środku - białe. Typowe dla sasanek fioletowe kwiaty ma także sasanka otwarta (Pulsatilla patens) rosnąca w północno-wschodniej Polsce i na Lubelszczyźnie.
Ze względu na bardzo wczesny okres kwitnienia należy do poszukiwanych i atrakcyjnych kwiatów wiosennych sadzonych w przydomowych ogrodach. Ozdobna jest również po przekwitnięciu. Nadaje się na rabaty i do ogródków skalnych, a także do sadzenia kępami przy domach bądź płotach. Sasanki ogrodowe można sadzić na rabatach oraz w dużych ogrodach skalnych (do małych się nie nadają ze względu na swoje rozmiary).
Sasanka zwyczajna tworzy kępy do 20–30 cm wysokości. Młoda roślina jest gęsto, filcowato owłosiona, potem staje się coraz bardziej naga. Pierzaste liście, zebrane w przyziemną rozetkę, przypominają nieco liście marchwi. Gdy roślina kwitnie, liście są niewielkie, dlatego kwiaty są tak ładnie wyeksponowane. W pełni rozwijają się dopiero w lecie. Pod ziemią roślina ma silne i rozgałęzione kłącze, z którego wyrasta kilka łodyg pokrytych długimi, srebrzystymi włoskami. Każda łodyga zakończona pojedynczym kwiatem.
Sasanka jest heliofitem – do rozwoju wymaga dużej ilości światła. Lubi urodzajną, lekką, piaszczystą, raczej suchą i ubogą, ale dobrze zdrenowaną, przepuszczalną glebę, o odczynie obojętnym lub zasadowym, dobrze wapnowaną. Najlepiej rośnie w miejscach słonecznych lub lekko zacienionych (na przykład oświetlonych przez kilka godzin dziennie). Dorosłe egzemplarze świetnie znoszą suszę dzięki głęboko sięgającemu i dobrze rozwiniętemu systemowi korzeniowemu. Najbardziej odpowiada jej miejsce słoneczne lub półsłoneczne. Bylina nie lubi ciężkiej i wilgotnej gleby. Sasanka ginie najczęściej po 4-5 latach uprawy, należy więc pamiętać o stałym odnawianiu roślin. Nie należy przesadzać dorosłych egzemplarzy, przesadzone bardzo trudno się przyjmują. Młode siewki sadzimy od razu na miejsce docelowe.
Kwiaty wzniesione, po rozkwitnięciu pozostają rozwarte; listki okwiatu 2.5-3.5 cm długości, na szczycie nie są odgięte, ±2× dłuższe od pręcików; wysokość roślin w czasie kwietnienia 5-15 cm, a w czasie owocowania do 45 cm.
Siedliskiem są suche murawy, widne bory, w Polsce wymarły na naturalnych stanowiskach. Gatunek ten jest uprawiany jako roślina ozdobna. Sasanki są roślinami mrozoodpornymi.