Klon zwyczajny

Klon zwyczajny

klon pospolity (Acer platanoides L.) – gatunek z rodziny klonowatych (Aceraceae Juss.) występujący w Europie środkowej i wschodniej oraz południowo-zachodniej Azji. Nazywany jest także klonem norweskim. Na zachodzie jego granica występowania znajduje się we Francji, na wschodzie w europejskiej części Rosji, na północy w Skandynawii, a na południu w Iranie. W Polsce jest najpospolitszy z krajowych gatunków swego rodzaju, występuje powszechnie na całym niżu i w niższych położeniach górskich na całym terenie kraju. Sadzony w miastach północno-zachodniej Europy oraz Ameryki Północnej rozprzestrzeniać się zaczął bez udziału człowieka. Inwazja tego gatunku w Ameryce Północnej spowodowała zagrożenie dla miejscowych gatunków. W USA w Nowej Anglii czy stanach takich, jak Nowy Jork, Wirginia, Georgia, Maryland, Wisconsin, Minnesota rozwój klonów jest tępiony. Klon Davida cechuje się piękną oliwkowozieloną korą z białymi prążkami przypominającą skórę węża. Z wiekiem kora staje się ciemno brązowa. Wysokość do 16 metrów. Liście nakrzyżległe do 15 cm, jajowate, na szczycie krótko zaostrzone. Drobno ząbkowane, z wierzchu lśniące od spodu brązowo owłosione (na nerwach). Kwiaty zielonkawożółte w zwisających gronach do 10 cm długości. Pojawiają się wraz z liśćmi. Owoce to skrzydlaki do 3 cm, prawie poziomo rozpostarte.
Pokrój: klon zwyczajny dorasta do 20-30m wysokości. Korona rozłożysta, często prawie kulista lub jajowata, gęsto ugałęziona.
Pień: prosty, regularny, średniej grubości, niezbyt wysoko rozdzielony na konary, kora u młodych drzew jasnoszara i gładka, z czasem u starszych okazów ciemnieje i podłużnie spękana (bruzdowana), nie łuszcząca się.
Pędy: młode pędy są oliwkowe lub czerwonawe, owalne i nagie.
Pąki: zimą ciemnoczerwone, na wiosnę miejscami czerwonawe i zielone, później brunatno czerwone, okryte są 2-3 parami nagich łusek (orzęsionych lekko na brzegu). Pąki wierzchołkowe są duże i jajowate, lekko zaostrzone, natomiast pąki boczne są znacznie mniejsze, wąsko jajowate i przylegające do pędu. Pąki kwiatowe przed otwarciem przyjmują odwrotnie jajowaty kształt i znacznie się powiększają. Jesienią przebarwiają się, mieniąc się w pięknej gamie żywych kolorów od żółci do czerwieni.
Liście: pojedyncze, duże (do 15cm długości), 5-7 klapowe, osadzone na długim ogonku (do 20cm), nagie, nakrzyżległe, 7 nerwowe, kąty nerwów owłosione, blaszki liściowe z obu stron błyszczące, górna strona ciemno-, dolna jasnozielona. Rozwijają się w trakcie kwitnienia, ok. 2 tygodniu po zakwitnięciu kwiatów.
Kwiaty: zielonkawożółte, obupłciowe, stosunkowo duże, zebrane w baldachogrona. Kwitnie przed rozwojem liści, przez ok. 3 tyg. Klon jest bardzo miododajny.
Owoce: tzw. noski, składają się z dwóch ulistnionych orzeszków, rozpostartych pod szerokim kątem. Rozpadają się po dojrzeniu.
Rozmnażanie: z nasion.
Dobrze rośnie na glebach w miarę żyznych, wilgotnych i zasadowych, nie lubi gleb podmokłych lub skrajnie suchych. Młode okazy dobrze znoszą zacienienie. Klon zwyczajny jest gatunkiem odpornym na zanieczyszczenia powietrza, dlatego bardzo często wykorzystywany jest do nasadzeń miejskich. Jest również powszechnie sadzony jako roślina ozdobna w parkach i ogrodach przydomowych. Drewno klonu zwyczajnego doskonale nadaje się do obróbki. Można wykonywać z niego meble, podłogi oraz instrumenty muzyczne. Stradivarius z drewna klonu zwyczajnego wykonywał dolne pokrywy swoich skrzypiec. Ze względu na małą kurczliwość jest doskonałym materiałem na forniry. Jest też dobrym drewnem opałowym. Roślina ozdobna. Klon zwyczajny jest masowo sadzony przez ludzi, rozprzestrzeniony został poza granice naturalnego zasięgu.